Binnenhof i Prinsjesdag

Binnenhof (Holenderski Kreml)

W poniższym tekście mowa jest o kompleksie budowlanym, będącym dawnym pałacem władców Holandii. Najważniejszy obiekt tego kompleksu to pochodząca z XIII w., gotycka Sala Rycerska (Ridderzaal), w której w każdy trzeci wtorek września panujący w Holandii wygłasza mowę tronową – rg.

Na „Holenderski Kreml” składa się na niego dziedziniec wewnętrzny i zewnętrzny. Otaczał je żywopłot, tak więc w tym obszarze personel budował swoje mieszkania: des Gravenhage (= żywopłot hrabiego), dziś oficjalnie pisany: ‘s Gravenhage, a popularnie: den Haag.

Binnenhof

Binnenhof, rys. Lodovico Guicciardini (1521-1569)

Hrabstwo Nadrenii

Hrabstwo Nadrenii przerodziło się w hrabstwo Holandii I część dziedzińca (ufortyfikowanej siedziby hrabiego) przekształciła się w centrum administracyjne Holandii, gdzie urzędowali ministrowie. W samym centrum znajduje się wielki hall (zbudowany około 1230 r. przez hrabiego Florisa IV) – budynek, w który holenderscy rycerze i duchowni (prałaci) zbierali się co roku dla przedyskutowania sytuacji w Holandii, przedstawianej przez hrabiego Holandii, oraz wytyczenia polityki. Prałaci byli konserwatywni, a ich punkt odniesienia się stanowiła była Biblia, podczas gdy rycerze (właściciele ziemscy) musieli brać pod uwagę potrzeby dnia. Duchowni siadali po prawej stronie przewodniczącego obrad, a rycerze o lewej. W taki to sposób narodziła się koncepcja prawicowości (konserwatyzmu) i lewicowości (postępu).

Great_Assembly_of_the_States-General_in_1651_01

Spotkanie Stanów Generalnych w Ridderzaal, mal. Bartholomeus van Bassen (circa 1590–1652)

Uwaga: 

Wiele flag wiszących w Sali Rycerskiej jest w bardzo złym stanie. Wynika to z dawnej tradycji zawieszania tam uroczyście wysłużonych flag, które niszczały przez upływ czasu. Obecnie flagi, które wyszły z użytku, są uroczyście palone lub przekazywane do muzeum.

W miarę upływu czasu problemy administracyjne stawały się coraz bardziej skomplikowane, co wymusiło stopniowe zastępowanie arystokracji i duchownych przez bardziej doświadczonych przedstawicieli zarządów ich miast i polderów. W ten sposób, pod koniec wczesnego średniowiecza, duchowni i ziemiaństwo straciły swoje wpływy, gdyż obywatele miast wybierali swoje samorządy miejskie, a farmerzy – samorządy polderów. Te holenderskie samorządy i izby wysyłały swoich delegatów do Hagi, gdzie zasiadali w Izbie Stanów Holandii. (Obecnie spotkają się tam przedstawiciele izby wyższej Holandii – państwa).

Plenaire_zaal_Eerste_Kamer

Siedziba Senatu, Binnenhof / fot. Wikipedia

W pozostałych prowincjach zachodził podobny proces. Sześć z pozostałych siedemnastu prowincji, wcześniej lub później, połączyło się z Holandią. Upraszczając sprawę można powiedzieć, że nie uczyniły tego te prowincje, które nie zastąpiły szlachty i duchownych w ich rządach, co doprowadziło do tego, że pozostały katolickie i poza unią. Zmiany nastąpiły także na najwyższym szczeblu. Wskutek średniowiecznych zasad dziedziczenia, władza hrabiego przechodziła w ręce zagranicznych książąt, królów i cesarzy. Holandię pożądano głównie ze względu na jej bogactwo i możliwość obciążenia wysokimi podatkami. To rodziło napięcie aż do chwili gdy Stany Holandii (w ich “słynnym spotkaniu” w Dordrechcie pozbyło się ich poprzedniego hrabiego (króla Hiszpanii). Oznaczało to, że Holandia stała się republiką, co doprowadziło do wybuchu wojny 80-letniej. Zakończyło się to w 1648 r. powstaniem kwitnącej Republiki Siedmiu Zjednoczonych Prowincji.

Tak więc Niderlandy były siedmioma współpracującymi z sobą „stanami”. Każda prowincja posiadała (i nadal posiada) własny parlament, armię i – większość z nich – flotę. Ale dla tak mały kraj nie mógł sobie pozwolić na posiadanie odpowiedniej liczby żołnierzy, tak więc każda prowincja miała elitarny korpus obsługiwany przez własnych obywateli jako jądro armii, a dodatkowo najmowała cudzoziemców do służby na niższych szczeblach kadry wojskowej w normalnych jednostkach.

Prinsjesdag (Dzień Księcia)

Jest to dzień uroczystego otwarcia sezonu parlamentarnego przez głowę państwa. Tradycyjnie było zabronione pojawienie się wspólnie całej rodziny królewskiej z powodu zagrożenia przez zamach wroga (lub osoby niepoczytalnej), który mógł zakończyć monarchię. Ale w trzeci wtorek września monarsza rodzina zjawia się wspólnie na otwarciu parlamentu aby w ten sposób, zgodnie z tradycją, wyrazić szacunek wobec tej instytucji. W ten szczególny dzień wszystkie prowincje wysyłają swoich strażników (w tradycyjnym mundurach) do Binenhofu (kompleksu parlamentarnego), aby chronić władcę i jego rodzinę. To dlatego ten dzień jest nazywany „Dniem księcia” (Prinjesdag). W to święto poczucie wspólnej dumy narodowej rodzi moment zatrzymania się złotej karocy u stóp zabytkowej Sali Rycerskiej (Ridderzaal) i pozdrowienie przez króla i królową barw Gwardii Centralnej, podczas gdy orkiestra wykonuje hymn „Wilhelmus”.

Gouden_Koets_2011

Prinsjesdag 2011 / fot. Wikipedia

Przybycie króla do parlamentu  w 2015 r / Przybycie króla do parlamentu w 2015 r

Uwaga 1:

Niektórzy Holendrzy (republikanie) powstrzymują się od śpiewania pieśni na cześć Orańskich. Kiedy Wilhelmus stał się oficjalnym hymnem, woleli śpiewać pieśń miłości do Niderlandów. W dawnych czasach wykonywano ją w czasie powrotu floty. Po II wojnie światowej monarchiści i republikanie (ich liczba jest obecnie niewielka) śpiewają obydwie pieśni: “Wilhelmus” i Mijn Nederland.

Uwaga 2:

Biała flaga z czerwonym X jest flagą Niderlandów sprzed Republiki 7 Zjednoczonych Prowincji.  

flaga

Stara flaga katolickich Niderlandów

Flaga zbuntowanych gezów

Obecna flaga, wzorowana na fladze gezów

Han Tiggelaar

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.