Nederlands werelderfgoed

Hieronder presenteren we de negen plaatsen met Wereld erfgoed” in Nederland van de UNESCO-lijst van cultureel en natuurlijk erfgoed. Opgenomen zijn zowel  de adem-benemende scheppingen van de natuur als die van de mensheid – de mooiste, meest verbazingwekkend, de meest waardevolle en de belangrijkste voor de mensheid. Het is niet verwonderlijk dat – heel kenmerkend voor Nederland – de meeste ervan verband houden met water en het droogleggen van land. (Het getal tussen de haakjes is het jaar van opname op de UNESCO-lijst).

Schokland en omgeving (1995)

Tot in de late middeleeuwen was Schokland deel van een schiereiland in de noordelijke regio van Nederland. De gestage stijging van de zeespiegel, na de 15de eeuw veranderde de het schiereiland in een eiland, wat leidde tot vermindering van het aantal inwoners. Regelmatige overstromingen dwong de Nederlandse overheid, in 1859, tot de totale ontruiming van Schokland. Maar 100 jaar later, kon dit gebied succesvol door de drooglegging aan de zee worden ontworsteld en weer met het vasteland verbonden worden. Sinds dien is Schokland, met haar middeleeuwse gebouwen, een Nederlands symbool van de strijd met het zo machtige water.

Schokland

Foto Wikipedia

De stelling van Amsterdam (1996)

In de jaren 1883-1920 werd Amsterdam verrijkt met een complex van verdedigings-werken langs het Markemeer, die zich uitstrekken over een lengte van 135 km. Dit stelsel, dat bestaat uit 45 forten, is niet alleen gebouwd om de stad tegen vijandelijke aanvallen te verdedigen. Dankzij die sloten en kanalen is dit ook een van de langste bouwwerken in de wereld  dat in staat is om het water te beheersen en zo Amsterdam ook te beschermen tegen overstromingen.

Muizenfort

Muizenfort / Foto Wikipedia

Willemstad op het eiland Curaçao (1997)

In 1634 bouwde Nederland, op het Caribische eiland Curaçao, een nederzetting met een haven genaamd Willemstad. Deze havenstad werd al snel een heel belangrijk commercieel centrum en is dat nog steeds. Zowel de haven als het historische gedeelte van de stad met haar unieke koloniale architectuurstijl, werd een Wereld erfgoed (onder andere) als een specifiek voorbeeld van een traditionele menselijke nederzetting met het gebruik van land en zee.

WillemstadEveningFoto Wikipedia

De molens van Kinderdijk – Elshout (1997)

Sinds de Middeleeuwen is de streek Kinderdijk – Elshout stapsgewijs drooggelegd en in gebruik genomen voor menselijke bewoning door opeenvolgende generaties. De oude infrastructuur om het gebied droog te leggen (de dijken, pompstations en boezems) is er bewaard gebleven. Het meest belangrijke monument is de groep van de 19 wind-molens, gebouwd in 1740, tot op vandaag in gebruik! Kinderdijk – Elshout kwam op de lijst van de UNESCO als een speciaal bouwwerk met het er bij behorend landschap, als toonbeeld van een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van de mensheid.

SONY DSC Foto Dorota Mazur

Woudagemaal, stoomgemaal in Lemmer (1998)

Het Wouda-gemaal is het grootste ter wereld en is nog steeds in bedrijf. Het is gebouwd in opdracht van koningin Wilhelmina en werd geopend in 1920. De rol ervan was om het overtollige water af te voeren uit de omliggende gebieden. De UNESCO commissie zag dit station als de meest opmerkelijke prestatie van de Nederlandse architectuur, ontworpen om mensen te beschermen tegen het hoge water.

1024px-Lemmer_-_Woudagemaal-008

Foto: Wikipedia

Droogmakerij de Beemster (1999)

De Beemster polder is één van de oudste gebieden die Nederland ontworstelde aan het water. Het ligt in het noordelijke deel van Holland en werd, in de 17de eeuw, samen-gevoegd met het vasteland als gevolg van de drooglegging. De omliggende velden, wegen, kanalen, dijken en ook de historische steden vormen nu tesamen een uniek landschap, onveranderd in de loop van de tijd. Deze polder wordt door de UNESCO beschouwd als een meesterwerk van het menselijke creatieve genie.

Noorddijk_Noord-Beemster

Foto Wikipedia

De Waddenzee – samen met Denemarken en Duitsland (2009)

De Waddenzee strekt zich uit tussen de Nederlandse stad Den Helder en het Duitse eiland Sylt. Het is uniek door de mogelijkheid er te waden (op de bodem te lopen) en de grote bij eb droogvallende gebieden. In haar water leven, onder anderen, zeehonden en bruinvissen, verder bezoeken ongeveer 12 miljoen vogels per jaar dit gebied tijdens de paartijd. Dit wereld erfgoed omvat 66% van het gehele Waddengebied.

Morze_Wattowe

Foto Wikipedia

Rietveld Schröderhuis in Utrecht (2000)

Het huis behoort tot de beroemdste gebouwen van Utrecht. Het werd in 1924 gebouwd op initiatief van Truus Schröder-Schräder. Het ontwerp van het gebouw werd getekend door de architect Gerrit Thomas Rietveld, die in zijn tekeningen de principes van de artistieke groep De Stijl” toepaste (lees ook: Nederlands bouwmeesters). Die ideeën waren zeer belangrijk voor de ontwikkeling van de kunst in de jaren ’20 van de vorige eeuw. Dit unieke monument van de modernistische kunst werd op de UNESCO-lijst geplaatst als een meesterwerk van het menselijke creatieve genie. Een Poolse link: Rietveld werd ook geïnspireerd door het werk van Kazimir Malevich, een avant-garde kunstenaar van Poolse afkomst.

Utrecht (6)

Foto Dorota Mazur

Grachtengordel in Amsterdam (2010)

De grachten van deze gordel werden aan het begin van de 16de en 17de eeuw aan-gelegd om in de behoeften van een bloeiende en groeiende stad te voorzien. Hun rol was het ontwateren van de omliggende drassige grond voor de woningbouw. Ze zijn niet alleen erkend als een meesterwerk van het menselijke genie, maar ook voor hun effect op de culturele uitwisseling van menselijke waarden door de geschiedenis heen.

Singelgracht

Foto Wikipedia

Dorota Mazur

De bron: “UNESCO. Miejsca, które musisz zobaczyć”. Praca zbiorowa: M. Binkowska, A. Brynkus-Weber, A. Willman, K. Olędzka, J. Hess, M. Wiśniowska, A. Zajdel. Wydawnictwo Dragon.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *